Terug naar hoofdinhoud

De Samenwerkingsagenda Toekomstbestendige Gebiedsontwikkeling

We zijn in ontwikkeling

In 2026 is de Samenwerkingsagenda Toekomstbestendige Gebiedsontwikkeling van start gegaan, mede mogelijk gemaakt door Agenda Stad, het DMI-ecoysteem en het programma Innovatie en Opschaling Woningbouw. Net als de Samenwerkingsagenda zelf is deze website nog in ontwikkeling. Stapsgewijs komt verdere informatie en documentatie beschikbaar voor deelnemende partijen en geïnteresseerde professionals uit het vakgebied. Denk aan nieuwsbrieven, praktijkverhalen, dilemma’s, thematische verdieping en goede voorbeelden.

Samen werken aan nieuw denken, werken en bouwen

Nederland staat voor urgente en complexe opgaven: We moeten sneller en meer woningen bouwen én gebieden gezond, veilig, bereikbaar en leefbaar houden. De ruimte en financiële middelen daartoe zijn beperkt, de natuur staat onder druk, netcongestie, stikstof en water vragen aandacht, kaders zijn soms knellend of niet helder en er zijn steeds minder mensen om het werk te doen in een sector die veel fragmentatie kent en waar het gemakkelijk langs elkaar heen werken is.

Via de Samenwerkingsagenda Toekomstbestendige Gebiedsontwikkeling bundelen gemeenten, corporaties, marktpartijen, kennisinstellingen en het Rijk hun krachten om via innovatie antwoorden te vinden op de complexe vraagstukken die samenkomen bij het ontwikkelen en bouwen van buurten, wijken en woningen. Vanuit een gedeelde verantwoordelijkheid en een gezamenlijk gevoelde urgentie, gaan we aan de slag met vraagstukken in de uitvoering en op zoek naar oplossingen. Daarbij is toekomstbestendigheid het uitgangspunt, voorkomen we bovenwettelijke eisen, benaderen we de opgaven integraal en zetten we vol in op innovatie en digitalisering om de uitvoeringspraktijk te versterken, te versnellen en te vernieuwen. Het doel van de Samenwerkingsagenda is te komen tot een nieuwe praktijk van gebiedsontwikkeling. Samen werken we aan Nieuw Denken, Nieuw Werken en Nieuw Bouwen.

De Samenwerkingsagenda wordt mede mogelijk gemaakt door Agenda Stad (BZK), het DMI-ecosysteem (publiek-privaat samenwerkingsverband, mede mogelijk gemaakt door het Nationaal Groeifonds op initiatief door IenW, VRO, consortium van bedrijven en kennisinstellingen, G40 en G4) en het Innovatie- en Opschalingsprogramma Woningbouw (BZK/VRO).

Waarom de Samenwerkingsagenda en wat is het?

Gebiedsontwikkeling is waar de grote opgaven elkaar raken. Waar nieuwe woningen worden gebouwd, maar ook keuzes worden gemaakt over mobiliteit, energie, groen, water en voorzieningen. Waar de kwaliteit van de leefomgeving direct voelbaar is voor bewoners. Maar ook waar dilemma’s in de uitvoering zichtbaar worden en waar kansen voor innovatie liggen.

Als we sneller en meer woningen willen bouwen én tegelijkertijd gebieden gezond, veilig, bereikbaar en leefbaar willen ontwikkelen, zullen we op een andere manier aan de slag moeten door opgaven slimmer te combineren, problemen in de praktijk samen aan te pakken, knelpunten bespreekbaar te maken en maximaal in te zetten op innovatie en digitalisering om de realisatiekracht te versterken.

Met de Samenwerkingsagenda doen we dat niet door weer een apart programma te starten, maar wel door samenhang aan te brengen in lopende en nieuwe initiatieven, programma’s, netwerken en afspraken. En door vanuit die samenhang de praktijk gecoördineerd te ondersteunen (vanuit bijvoorbeeld het Rijk en kennisinstellingen), innovaties toe te passen, samen te leren wat wel en niet werkt en dat wat goed werkt dan ook op te schalen. Zo brengen we beleid en praktijk, of het Rijk en de wijk, dichter bij elkaar.

We werken binnen de Samenwerkingsagenda dan ook vanuit drie elkaar versterkende sporen.

  1. Met ca 25 gemeenten werken we gebiedsgericht aan het toepassen van innovatie bij concrete vraagstukken bij gebiedsontwikkeling.
  2. Via een aantal werklijnen werken we publiek-privaat aan het oplossen van knelpunten uit de praktijk en aan thematische verdieping.
  3. We zorgen samen met betrokken kennisinstellingen en aangesloten partners voor het borgen van kennis en het verder opschalen van goede praktijken.

Nieuw denken, werken en bouwen dus.

Aan de slag met toekomstbestendigheid in concrete gebieden.
Innovaties en digitalisering toepassen in de praktijk.
Samen werken aan oplossingen voor complexe vraagstukken.
Kennis delen en condities creëren voor opschaling.

Waar gaan we gebiedsgericht aan de slag?

We gaan met concrete gebiedsontwikkelingen in de volgende gemeenten aan de slag: Alkmaar, Almere, Alphen aan de Rijn, Amersfoort, Amsterdam, Apeldoorn, Arnhem, Brummen, Den Haag, Deventer, Doetinchem, Dordrecht, Dronten, Eindhoven, Emmen, Groningen, Haarlemmermeer, Helmond, Hilversum, Leeuwarden, Purmerend, Roosendaal, Rotterdam, ’s-Hertogenbosch, Utrecht, Utrechtse Heuvelrug, Veldhoven, Zaanstad, Zeist, Zuidplas en Zwolle.

In de komende periode maken we afspraken over de precieze inzet. Door specifiek naar de fasering van de gebiedsontwikkeling te kijken, passen we innovaties toe in de gehele ruimtelijke planketen.

Wie doen nog meer mee met de Samenwerkingsagenda?

Naast de gemeenten is ook groeiend aantal andere partijen betrokken, waaronder provincies, ontwikkelaars, corporaties (via De Vernieuwde Stad), bouwers, investeerders, de ontwerpsector, diverse netwerk- en kennisorganisaties (waaronder het Lente Akkoord 2.0), ministeries (OCW, VWS), organisaties zoals RIVM, de VNG en de partners van Agenda Stad, DMI en het IOP, waaronder DigiGO, Bouwlab R&DO, De Bouwcampus, Geonovum, TNO, CROW en TKI Bouw- en Techniek.

Welke thema’s, innovaties en vraagstukken pakken we op in de werklijnen?

  • Integrale toekomstbestendigheid (CO2-reductie, klimaatadaptatie, water-, bodem- en energievraagstukken, gezondheid).
  • Industriële en conceptuele woningbouw.
  • Digitalisering van de ruimtelijke planketen.
  • Integrale stadsplanning en het schakelen tussen schaalniveaus.
  • Ruimtelijke kwaliteit en sociale duurzaamheid.
  • Alternatieve samenwerkingsvormen en -financiering.

De werklijnen zijn in oprichting. Binnenkort volgt hier nadere informatie over.

Hoe delen we kennis en schalen we op?

Platform 31 en Stichting Kennis Gebiedsontwikkeling voeren in opdracht van de Samenwerkingsagenda een verkenning uit naar de inrichting van dit onderdeel. In de zomer van 2026 volgt hier nadere informatie over.

Vragen?

Neem contact op met:
Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.

Nieuwdenkenwerkenbouwen Nieuwsbrief: Blijf op de hoogte van de ontwikkelingen en abonneer je op de nieuwsbrief

Deze site wordt beschermd door reCAPTCHA en Google Privacybeleid en Servicevoorwaarden zijn van toepassing.